Như bài viết trước, cho chúng ta hiểu được tỷ lệ thất nghiệp là gì và ảnh hưởng như tế nào tới nền kinh tế, bài viết này làm rõ hơn khi ảnh hưởng tới kinh tế sẽ ảnh hưởng thế nào tới chứng khoán

5. Tỷ lệ thất nghiệp tác động như thế nào tới chứng khoán 

Đồ thị trên minh họa mối tương quan giữa tỷ lệ thất nghiệp và thị trường chứng khoán. Trong đó, tỷ lệ thất nghiệp (đường màu đỏ) có xu hướng tăng dần, trong khi chỉ số thị trường chứng khoán (đường màu xanh) giảm dần. Mối tương quan này cho thấy rằng khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, thị trường chứng khoán thường có xu hướng giảm, phản ánh sự lo ngại về sức khỏe kinh tế và tác động tiêu cực đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

1. Tín hiệu về tình trạng kinh tế tổng thể:

   – Tỷ lệ thất nghiệp là một thước đo của tình trạng thị trường lao động và sức khỏe kinh tế. Khi tỷ lệ thất nghiệp cao, điều này thường chỉ ra rằng nền kinh tế đang gặp khó khăn, có thể dẫn đến suy giảm lợi nhuận của các công ty và giảm giá cổ phiếu. Ngược lại, tỷ lệ thất nghiệp thấp thường là dấu hiệu của một nền kinh tế mạnh mẽ, có thể thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận và giá cổ phiếu.

2. Tác động đến chi tiêu tiêu dùng:

   – Người lao động thất nghiệp hoặc lo sợ mất việc thường có xu hướng cắt giảm chi tiêu. Vì tiêu dùng chiếm một phần lớn trong GDP của nhiều quốc gia, sự suy giảm trong chi tiêu tiêu dùng có thể làm giảm doanh thu và lợi nhuận của các công ty, dẫn đến sự sụt giảm trong thị trường chứng khoán.

3. Tác động đến kỳ vọng lãi suất:

   – Tỷ lệ thất nghiệp cao có thể thúc đẩy các ngân hàng trung ương áp dụng các chính sách tiền tệ nới lỏng, chẳng hạn như cắt giảm lãi suất để kích thích nền kinh tế. Lãi suất thấp thường thúc đẩy các nhà đầu tư chuyển sang các tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu, do đó có thể đẩy giá cổ phiếu lên.

   – Ngược lại, nếu tỷ lệ thất nghiệp thấp và có dấu hiệu của lạm phát gia tăng, các ngân hàng trung ương có thể tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, điều này có thể làm giảm giá cổ phiếu do chi phí vay mượn tăng lên và khả năng lợi nhuận của các công ty bị ảnh hưởng.

4. Tác động đến niềm tin của nhà đầu tư:

   – Tỷ lệ thất nghiệp cũng ảnh hưởng đến tâm lý và niềm tin của nhà đầu tư. Khi tỷ lệ thất nghiệp tăng, nhà đầu tư có thể lo ngại về tình hình kinh tế và khả năng lợi nhuận của các công ty, dẫn đến sự thận trọng hoặc rút vốn khỏi thị trường chứng khoán. Ngược lại, tỷ lệ thất nghiệp giảm có thể củng cố niềm tin và dẫn đến tăng đầu tư vào cổ phiếu.

5. Ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp khác nhau:

   – Tỷ lệ thất nghiệp có thể ảnh hưởng khác nhau đến các ngành công nghiệp. Ví dụ, các ngành phụ thuộc nhiều vào chi tiêu tiêu dùng, như bán lẻ và dịch vụ, có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn trong thời kỳ thất nghiệp cao. Ngược lại, các ngành thiết yếu hoặc ít nhạy cảm với chu kỳ kinh tế có thể ít bị ảnh hưởng hơn.

6. Kỳ vọng về chính sách tài khóa:

   – Tỷ lệ thất nghiệp cao có thể dẫn đến kỳ vọng về các biện pháp kích thích tài khóa từ chính phủ, chẳng hạn như giảm thuế hoặc tăng chi tiêu công. Các biện pháp này có thể hỗ trợ nền kinh tế và có thể được phản ánh trong giá cổ phiếu.

Ví dụ:

Năm 2008, tỷ lệ thất nghiệp đạt mức cao nhất 4,65% năm này GDP giảm rất thấp, thị trường cũng tạo đỉnh và bắt đầu có xu hướng đi xuống mạnh. Năm 2009, tỷ lệ thất nghiệp chỉ còn 2,9% nên đà giảm đã được kiềm lại. Tốc độ giảm chậm hơn và có sự phục hồi vào năm 2010. Năm 2012, tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp nhất thị trường và thị trường cũng tạo đáy ngắn hạn và sau đó bắt đầu có xu hướng tăng trở lại.

Năm 2014-2015 tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ trở lại nên chứng khoán có đà tăng chậm lại. Năm 2017-2018, tỷ lện thất nghiệp ở mức thấp nhất gần đáy và thị trường chứng khoán cũng bắt đầu tăng mạnh trở lại.

6. Tỷ lệ thất nghiệp ảnh hưởng tới những nhóm ngành nào của chứng khoán

Nguồn: Internet

6.1. Nhóm ngành sản xuất kinh doanh: TTF, DHC, SAM, TCM…

Tác động đến nhu cầu tiêu dùng và doanh thu

– Nhu cầu tiêu dùng giảm: Khi tỷ lệ thất nghiệp cao, nhiều người mất việc làm hoặc lo sợ mất việc, dẫn đến sự giảm sút trong tiêu dùng. Điều này có thể làm giảm doanh thu của các công ty trong ngành sản xuất kinh doanh, đặc biệt là các công ty sản xuất hàng tiêu dùng không thiết yếu, như ô tô, điện tử, và các mặt hàng xa xỉ.

– Doanh thu giảm: Doanh thu của các công ty có thể bị ảnh hưởng do sự sụt giảm trong chi tiêu tiêu dùng, dẫn đến việc giảm lợi nhuận và ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu.

Tác động đến sản xuất và chi phí

– Giảm sản xuất: Khi cầu giảm, các công ty trong ngành sản xuất có thể phải giảm sản lượng để tránh tình trạng dư thừa hàng tồn kho. Việc này có thể dẫn đến việc giảm lợi nhuận hoặc thậm chí lỗ, ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu.

– Chi phí lao động và lợi nhuận: Tỷ lệ thất nghiệp cao có thể làm giảm áp lực lương, giúp các công ty kiểm soát chi phí lao động tốt hơn. Tuy nhiên, nó cũng có thể dẫn đến giảm nhu cầu, làm giảm doanh thu và lợi nhuận.

Tác động đến đầu tư và chi tiêu vốn

– Cắt giảm chi tiêu vốn: Các công ty sản xuất kinh doanh có thể trì hoãn hoặc cắt giảm các dự án đầu tư lớn và chi tiêu vốn khi tỷ lệ thất nghiệp cao, do lo ngại về tình hình kinh tế không ổn định và nhu cầu giảm. Điều này có thể ảnh hưởng đến các nhà cung cấp thiết bị, vật liệu và các dịch vụ liên quan.

– Tái cơ cấu và tối ưu hóa: Một số công ty có thể tận dụng thời kỳ khó khăn để tái cơ cấu, tối ưu hóa hoạt động và cắt giảm chi phí, có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến giá cổ phiếu tùy thuộc vào hiệu quả của các biện pháp này.

Tâm lý nhà đầu tư và định giá cổ phiếu

– Tâm lý nhà đầu tư: Tỷ lệ thất nghiệp cao có thể làm tăng lo ngại về tình trạng kinh tế và dẫn đến sự bán tháo cổ phiếu, làm giảm giá trị của cổ phiếu trong các ngành sản xuất kinh doanh. Ngược lại, nếu có dấu hiệu tỷ lệ thất nghiệp giảm, nhà đầu tư có thể tăng cường mua vào, đẩy giá cổ phiếu lên.

– Định giá cổ phiếu: Khi tỷ lệ thất nghiệp cao và nhu cầu yếu, định giá cổ phiếu trong các ngành sản xuất kinh doanh có thể giảm do kỳ vọng lợi nhuận giảm. Điều này có thể dẫn đến các cơ hội mua vào cho các nhà đầu tư tìm kiếm giá trị nếu họ tin rằng các công ty có thể phục hồi khi kinh tế cải thiện.

Chính sách hỗ trợ của chính phủ

– Chính sách hỗ trợ: Chính phủ có thể triển khai các biện pháp kích thích kinh tế, như giảm thuế hoặc tăng chi tiêu công, để đối phó với tỷ lệ thất nghiệp cao. Các biện pháp này có thể hỗ trợ các ngành sản xuất kinh doanh, giúp ổn định hoặc tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.

6.2. Nhóm ngành tiêu dùng: MWG, PNJ…

Tỷ lệ thất nghiệp có thể ảnh hưởng đáng kể đến nhóm ngành tiêu dùng trong thị trường chứng khoán, đặc biệt là những ngành phụ thuộc nhiều vào chi tiêu tiêu dùng của các hộ gia đình

1.Giảm sức mua của người tiêu dùng

   – Khi tỷ lệ thất nghiệp tăng, số người không có thu nhập ổn định tăng lên, dẫn đến giảm khả năng chi tiêu cho các hàng hóa và dịch vụ. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các ngành tiêu dùng không thiết yếu, như thời trang, du lịch, và giải trí, nơi mà chi tiêu thường giảm đầu tiên khi người tiêu dùng cảm thấy không chắc chắn về tình trạng tài chính của họ.

2.Thay đổi hành vi chi tiêu

   – Ngay cả những người có việc làm cũng có thể thay đổi hành vi chi tiêu của mình trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp cao. Họ có thể tiết kiệm nhiều hơn và chi tiêu ít hơn, chuyển từ các sản phẩm cao cấp sang các sản phẩm giá rẻ hơn, hoặc giảm mua sắm những hàng hóa xa xỉ và không cần thiết. Điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu và lợi nhuận của các công ty trong ngành hàng tiêu dùng cao cấp.

3. Ảnh hưởng đến các ngành dịch vụ tiêu dùng:

   – Các dịch vụ tiêu dùng như nhà hàng, du lịch, và giải trí cũng bị ảnh hưởng khi tỷ lệ thất nghiệp cao. Những lĩnh vực này phụ thuộc nhiều vào chi tiêu tùy ý của người tiêu dùng, và khi người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu, các công ty trong các ngành này có thể thấy doanh thu giảm.

4. Áp lực giảm giá:

   – Các công ty trong ngành tiêu dùng có thể phải đối mặt với áp lực giảm giá để thu hút khách hàng trong bối cảnh chi tiêu tiêu dùng suy giảm. Điều này có thể dẫn đến biên lợi nhuận giảm, đặc biệt là nếu các công ty không thể cắt giảm chi phí để bù đắp cho doanh thu giảm.

5. Chuyển hướng tiêu dùng sang các sản phẩm cơ bản:

   – Ngược lại, trong thời kỳ thất nghiệp cao, người tiêu dùng có xu hướng tập trung chi tiêu vào các sản phẩm và dịch vụ thiết yếu, như thực phẩm, đồ gia dụng cơ bản, và các sản phẩm y tế. Điều này có thể mang lại lợi ích cho các công ty hoạt động trong các lĩnh vực này.

6. Tăng cạnh tranh và thay đổi chiến lược kinh doanh:

   – Các công ty trong ngành tiêu dùng có thể phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh của họ để duy trì sự cạnh tranh. Điều này có thể bao gồm việc cải thiện chất lượng sản phẩm, đổi mới sản phẩm, hoặc mở rộng sang các thị trường mới để bù đắp cho sự sụt giảm trong chi tiêu tiêu dùng nội địa.

6.3. Nhóm ngành ngân hàng: VCB, TCB, BID, MBB

Tỷ lệ thất nghiệp cũng có ảnh hưởng quan trọng đến ngành ngân hàng, một phần vì ngành này đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế và phụ thuộc nhiều vào tình hình tài chính của cá nhân và doanh nghiệp.

1. Gia tăng nợ xấu và rủi ro tín dụng:

   – Khi tỷ lệ thất nghiệp tăng, nhiều cá nhân và doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc trả nợ. Điều này có thể dẫn đến tăng tỷ lệ nợ xấu, tức là các khoản vay không được trả đúng hạn hoặc không có khả năng thu hồi. Sự gia tăng nợ xấu làm giảm lợi nhuận của các ngân hàng và có thể dẫn đến tổn thất tài chính đáng kể.

2. Giảm nhu cầu vay vốn:

   – Tỷ lệ thất nghiệp cao thường dẫn đến giảm nhu cầu vay vốn, cả từ phía người tiêu dùng và doanh nghiệp. Người tiêu dùng có thể trì hoãn việc mua nhà, mua xe hoặc tiêu dùng lớn khác, trong khi các doanh nghiệp có thể hoãn lại kế hoạch mở rộng hoặc đầu tư mới. Điều này dẫn đến giảm doanh thu từ lãi suất và phí dịch vụ cho vay, ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận của các ngân hàng.

3. Áp lực lên lãi suất và biên lợi nhuận:

   – Trong bối cảnh thất nghiệp cao, các ngân hàng trung ương có thể hạ lãi suất để kích thích nền kinh tế. Lãi suất thấp có thể làm giảm biên lợi nhuận của các ngân hàng, vì chênh lệch giữa lãi suất mà các ngân hàng trả cho người gửi tiền và lãi suất họ thu từ người vay có thể thu hẹp. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các ngân hàng phụ thuộc vào nguồn thu từ lãi suất.

4. Suy giảm thu nhập từ phí và dịch vụ tài chính:

   – Với tỷ lệ thất nghiệp cao, người tiêu dùng và doanh nghiệp có thể cắt giảm sử dụng các dịch vụ tài chính, chẳng hạn như quản lý tài sản, bảo hiểm, và các dịch vụ tư vấn khác. Điều này có thể dẫn đến giảm thu nhập từ phí và các dịch vụ phi lãi suất khác.

5. Gia tăng chi phí dự phòng và quản lý rủi ro:

   – Khi rủi ro tín dụng tăng, các ngân hàng phải tăng cường dự phòng cho các khoản vay có khả năng không thể thu hồi. Điều này có thể làm tăng chi phí hoạt động và làm giảm lợi nhuận. Các ngân hàng cũng có thể phải tăng cường các biện pháp quản lý rủi ro, điều này có thể làm tăng chi phí quản lý và điều hành.

6. Tác động đến niềm tin và giá trị cổ phiếu:

   – Sự gia tăng tỷ lệ thất nghiệp có thể ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư vào ngành ngân hàng. Cổ phiếu của các ngân hàng có thể bị ảnh hưởng nếu nhà đầu tư lo ngại về khả năng sinh lời và sự ổn định tài chính của các ngân hàng. Điều này có thể dẫn đến giảm giá cổ phiếu và ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của các ngân hàng trên thị trường tài chính.

Tỷ lệ thất nghiệp cao có thể gây ra nhiều thách thức cho ngành ngân hàng, từ gia tăng nợ xấu và rủi ro tín dụng đến giảm nhu cầu vay vốn và áp lực lên biên lợi nhuận. Các ngân hàng cần phải quản lý rủi ro hiệu quả và thích ứng với các điều kiện kinh tế thay đổi để duy trì sự ổn định và khả năng sinh lời trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp cao.

7. Kết luận

Tỷ lệ thất nghiệp là một chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng sức khỏe của nền kinh tế và có ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường chứng khoán. Khi tỷ lệ thất nghiệp tăng, nó thường cho thấy kinh tế đang gặp khó khăn, dẫn đến giảm chi tiêu tiêu dùng và ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Điều này có thể gây ra sự sụt giảm trong giá cổ phiếu và niềm tin của nhà đầu tư. Ngược lại, tỷ lệ thất nghiệp thấp thường là dấu hiệu của một nền kinh tế mạnh mẽ, có thể thúc đẩy tăng trưởng trong các ngành và hỗ trợ giá cổ phiếu. Như vậy, việc theo dõi và hiểu rõ tỷ lệ thất nghiệp là cần thiết để dự đoán xu hướng kinh tế và đầu tư hiệu quả.

Phần 1 tại đây

Biên Tập
Huyền Diễm