Đầu tư chứng khoán đang là một kênh đầu tư hấp dẫn được nhiều đối tượng quan tâm tìm hiểu, trải qua nhiều năm vận hành và phát triển thì chứng khoán ngày càng là kênh đầu tư uy tín và được nhà nước chú trọng phát triển khuyến khích nhà đầu tư tham gia. Tuy nhiên, đối với những nhà đầu tư mới, việc thắc mắc về các chủ thể, đối tượng tham gia thị trường chứng khoán thường được tìm hiểu tới.
Việc tiếp thu kiến thức về thị trường rất quan trọng, việc này giúp nhà đầu tư biết được vị trí của mình trên thị trường. Đồng thời đưa ra những chiến thuật đầu tư hợp lý dựa trên việc nghiên cứu hoạt động của các chủ thể trên thị trường chứng khoán (TTCK). Vậy, các đối tượng tham gia thị trường chứng khoán gồm những ai, vai trò của họ như thế nào? Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ giúp bạn làm rõ hơn về những thắc mắc này.
1. Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán
Các tổ chức và cá nhân tham gia thị trường chứng khoán có thể được chia thành các nhóm sau: nhà phát hành, nhà đầu tư và các tổ chức có liên quan đến chứng khoán.
1.1 Nhà phát hành
Nhà phát hành là các tổ chức thực hiện huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán. Nhà phát hành là người cung cấp các chứng khoán – hàng hoá của thị trường chứng khoán.
– Chính phủ và chính quyền địa phương là nhà phát hành các trái phiếu Chính phủ và trái phiếu địa phương.
– Công ty là nhà phát hành các cổ phiếu và trái phiếu công ty.
– Các tổ chức tài chính là nhà phát hành các công cụ tài chính như các trái phiếu, chứng chỉ thụ hưởng… phục vụ cho hoạt động của họ.
1.2 Nhà đầu tư
Nhà đầu tư là những người thực sự mua và bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán. Nhà đầu tư có thể được chia thành 2 loại: nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư có tổ chức.
– Các nhà đầu tư cá nhân.
– Các nhà đầu tư có tổ chức.
1.3 Các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán
– Công ty chứng khoán;
– Quỹ đầu tư chứng khoán;
– Các trung gian tài chính.
1.4 Các tổ chức có liên quan đến thị trường chứng khoán
– Cơ quan quản lý Nhà nước;
– Sở giao dịch chứng khoán;
– Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán;
– Tổ chức lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán;
– Công ty dịch vụ máy tính chứng khoán;
– Các tổ chức tài trợ chứng khoán;
– Công ty đánh giá hệ số tín nhiệm…
2. Vai trò của đối tượng tham gia thị trường chứng khoán
Các chủ thể phát hành, chủ thể đầu tư, chủ thể vận hành đều có vai trò như một mắt xích quan trọng. Với những cách thức hoạt động riêng, họ giúp thị trường hoạt động một cách ổn định và bền vững.
- Chủ thể phát hành: Đóng vai trò cung cấp hàng hóa cho thị trường chứng khoán. Đây chính là nguồn cung chính và là nền tảng cho các giao dịch trên thị trường.
- Chủ thể đầu tư: Đóng vai trò tạo tính thanh khoản. Với khối lượng cung – cầu mạnh mẽ, tính thanh khoản sẽ tăng cao và giúp thị trường trở nên sôi động.
- Chủ thể vận hành: Đóng vai trò là người điều phối và quản lý các giao dịch. Khi thị trường phát sinh vấn đề, đây sẽ là đơn vị xử lý và đảm bảo thị trường hoạt động ổn định.
2.1 Đăng ký chứng khoán
Đăng ký chứng khoán là việc ghi nhận các thông tin về tổ chức phát hành, chứng khoán của tổ chức phát hành và người sở hữu chứng khoán (Luật CK 2019; QĐ108/QĐ-VSD ngày 20/8/2021 của Tổng Giám đốc VSDC)
Đối tượng đăng ký chứng khoán:
- Tổ chức phát hành trái phiếu niêm yết, giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán (SGDCK)
- CTQLQ phát hành chứng chỉ quỹ niêm yết, giao dịch trên SGDCK
Tổ chức thực hiện việc đăng ký chứng khoán: Tổng công ty Lưu ký và bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC)
Lý do tổ chức phát hành phải đăng ký chứng khoán tại VSDC?
- Đối với các công ty đại chúng, việc đăng ký chứng khoán tại VSDC là nghĩa vụ bắt buộc,
- Đối với các công ty muốn niêm yết, giao dịch chứng khoán trên các SGDCK, Giấy chứng nhận đăng ký chứng khoán do VSDC cấp là một trong những tài liệu bắt buộc trong hồ sơ niêm yết, đăng ký giao dịch theo quy định của các SGDCK
Các loại chứng khoán đăng ký tại VSDC:
– Trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, tín phiếu kho bạc và các loại trái phiếu khác niêm yết trên SGDCK;
– Cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư niêm yết trên SGDCK;
– Chứng khoán của công ty đại chúng và các loại chứng khoán phải đăng ký tại VSDC theo quy định của pháp luật…
– Các loại chứng khoán khác được đăng ký tại VSD trên cơ sở thỏa thuận giữa VSDC và tổ chức phát hành….
Mã chứng khoán được cấp như thế nào?
– Tùy theo loại chứng khoán mà TCPH đăng ký, VSDC sẽ cấp một mã chứng khoán trong nước riêng và mã này là duy nhất, không trùng lắp với các mã chứng khoán đã niêm yết hoặc mã chứng khoán của các TCPH khác.
2.2 Lưu ký chứng khoán
Lưu ký chứng khoán là việc nhận ký gửi, bảo quản, chuyển giao chứng khoán cho khách hàng, giúp khách hàng thực hiện các quyền liên quan đến chứng khoán lưu ký (Điều 2 Luật Chứng khoán 2019-Quyết định số 114/QĐ-VSD ngày 23/08/2021)
Mô hình quản lý tài khoản lưu ký kết hợp giữa quản lý tài khoản tổng của người đầu tư với quản lý dữ liệu thông tin sở hữu chứng khoán đến từng người đầu tư
Thành viên tham gia lưu ký là ai?
Thành viên lưu ký là công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán và được Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam chấp thuận trở thành thành viên lưu ký….
….
3. Kết Luận
Để thị trường hoạt động một cách ổn định và bền vững, các chủ thể trên thị trường chứng khoán phải thực hiện tốt vai trò của mình. Mỗi chủ thể là mỗi mắt xích khác nhau, giúp cho thị trường hoạt động. Mắt xích tốt sẽ giúp bộ máy làm việc hiệu quả, TTCK càng ngày sẽ được càng nhiều người biết đến và tham gia.
Tổng hợp
@Tuyết Mai Chứng Khoán
