CANSLIM là một phương pháp chọn mua chứng khoán nổi tiếng được nhiều người biết đến do William O’Neil – người sáng lập ra tờ Investor’s Business Daily, sáng tạo ra. Phương pháp CANSLIM chọn mua chứng khoán bao hàm cả phân tích cơ bản và phân tích kĩ thuật.
Thành phần viết tắt
C – Current Quarterly Earnings – Thu nhập hàng quý
O’Neill đặc biệt nhấn mạnh đến tăng trưởng thu nhập hàng quý. Theo đó, nhà đầu tư chỉ nên xem xét các công ty có mức tăng trưởng thu nhập hàng quý ít nhất 20% và tăng trưởng doanh số là 25%. Lợi nhuận phải đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, chứ ko phải hoạt động khác như tài chính hay bán tài sản.
EPS quý hiện tại (Tỷ lệ tăng trưởng tối thiểu là 18% – 20%).
Khi lựa chọn cổ phiếu đầu tư, cần để ý tới các cổ phiếu có sự gia tăng lợi nhuận mạnh mẽ. Tuy nhiên, khi đọc các báo cáo tài chính, cần để ý tới độ tin cậy và thống nhất của thông tin. Chẳng hạn như có thể có gì đó không bình thường khi doanh thu của công ty tăng 20% trong khi lãi ròng chỉ tăng 5%. Tiêu chuẩn này yêu cầu EPS tăng dần và tăng càng cao càng tốt.
A: Annual Earnings Growth – Tăng trưởng thu nhập hàng năm
Trong khi tăng trưởng thu nhập hàng quý bao hàm tiềm năng ngắn hạn, thì tăng trưởng thu nhập hàng năm cung cấp cho nhà đầu tư cái nhìn sâu sắc về tiềm năng dài hạn.
Cổ phiếu tốt là cổ phiếu có mức gia tăng lợi nhuận đều đặn năm sau so với năm trước (chỉ tiêu thông thường được tính cho 3-5 năm) và nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý tới các cổ phiếu có mức gia tăng lợi nhuận hàng năm trên vốn cổ phần (ROE) đạt từ từ 17% trở lên, những công ty tốt nhất sẽ có lợi suất từ 25-50%. Tuy nhiên, cũng nên chú ý tới chu kỳ kinh doanh của từng ngành, từng công ty. Theo William O’Neil, tiêu chí này có thể giúp loại bỏ khoảng 80% các cổ phiếu tồi.
N: New Product, Service, Management, Price Breakout – Sản phẩm mới, dịch vụ và quản lý mới, đột phá về giá
Một sự tăng mạnh mẽ trong mức giá của cổ phiếu thường đi kèm với một vài điều gì “mới”. Đó có thể là sản phẩm hoặc dịch vụ, giám đốc điều hành mới, công nghệ mới, hoặc có thể là một mức giá mới cao hơn.
Một trong những kết luận đáng ngạc nhiên từ nghiên cứu của William O’Neil lại đi ngược với điều mà rất nhiều nhà đầu tư khác. Thay vì theo quan điểm lâu đời trên thị trường “mua thấp bán cao”, ông cho rằng phải “mua cao bán cao hơn”.
S: Supply and Demand – Cung và cầu
Quy luật cung cầu quyết định giá của hầu hết mọi hàng hoá và cổ phiếu không phải là một ngoại lệ. Cách tốt nhất để ước lượng cung cầu của một cổ phiếu là theo dõi volume hàng ngày của nó (Khối lượng khớp lệnh từng phiên). Nếu một cổ phiếu tăng giá và khối lượng sẽ tăng dần thể hiện cổ phiếu đang được mua vào; nếu một cổ phiếu giảm giá và khối lượng giao dịch cũng tăng dần thể hiện áp lực bán chốt lời của thị trường đang hiện hữu.
Theo William O’Neil, cổ phiếu của các công ty lớn không phải luôn luôn là các cổ phiếu nên mua. Cổ phiếu có số lượng lưu hành thấp sẽ dễ dàng gia tăng giá hơn các cổ phiếu có số lượng lưu hành lớn hơn. Cổ phiếu được các nhà quản trị hàng đầu nắm giữ với tỷ lệ lớn thường là cổ phiếu có độ an toàn cao. Ðặc biệt, cần lưu ý tới các cổ phiếu được chính công ty đó mua lại (cổ phiếu quỹ) và cổ phiếu của các công ty có tỷ lệ nợ dài hạn trên vốn tự có vừa phải.
L: Leader or Laggard – Dẫn đầu hoặc tụt hậu
Dẫn đầu không hẳn là Doanh nghiệp đầu ngành mà là doanh nghiệp tăng trưởng EPS mạnh nhất trong ngành. Tránh mua những cổ phiếu có mức tăng trưởng cao nhưng không bền vững, chẳng hạn như cổ phiếu lên giá theo trào lưu, theo sự kiện nổi bật… bởi vì các cổ phiếu này được đánh giá là những cổ phiếu tụt hậu, không sớm thì muộn cũng mất giá.
Ðặc biệt, tránh mua các cổ phiếu tăng theo đuôi (ăn theo sóng của cổ phiếu dẫn đầu ngành), vì các cổ phiếu này không sớm thì muộn cũng sẽ sụt giá. Hãy chỉ quan tâm đến cổ phiếu dẫn đầu trên thị trường và tránh xa những cổ phiếu “đội sổ” mặc dù giá cổ phiếu đó đã giảm rất mạnh và chỉ ngang cốc trà đá.
I: Institutional Sponsorship – Nhà đầu tư tổ chức
Cung cầu trong thị trường chứng khoán phụ thuộc nhiều vào các nhà đầu tư tổ chức, như các quỹ tương hỗ, ngân hàng, công ty bảo hiểm… O’Neil chọn các cổ phiếu có ít nhất là từ 3 – 10 cổ đông là tổ chức với bề dày thành tích vượt trội.
Tuy nhiên, quá nhiều cổ đông tổ chức có thể cũng không tốt. Một khi cổ phiếu trở nên “định chế hóa” thì việc mua vào lúc này có thể đã quá muộn. Nếu 70 – 80% khối lượng lưu hành của một cổ phiếu đang được các tổ chức nắm giữ thì nguồn cung có lẽ đã cạn kiệt.
Do đó, thời điểm lý tưởng để mua vào là khi một cổ phiếu vừa được các nhà đầu tư tổ chức uy tín phát hiện và trước khi cổ phiếu này xuất hiện trong danh mục đầu tư của nhiều tổ chức khác.
M: Market Direction – Hướng thị trường
Xu hướng thị trường là yếu tố quan trọng quyết định sự thành bại của phương án đầu tư, chỉ mua mạnh khi xu hướng thị trường là tăng. Hãy xác định xu hướng chung thị trường và sự vận động của các dòng cổ phiếu để lên kế hoạch trading hiệu quả.
Đây là yếu tố quan trọng nhất trong phương pháp đầu tư Canslim. Ngay cả các cổ phiếu tốt nhất cũng có thể làm nhà đầu tư thua lỗ nếu tình hình thị trường ảm đạm. Khoảng 75% cổ phiếu có biến động theo xu hướng chung của thị trường.
O’Neill chia xu hướng thị trường thành ba giai đoạn:
– Tích lũy tăng giá: Đây là thời gian tốt để mua cổ phiếu.
– Tăng dưới áp lực bán: Chỉ giải ngân với các vị thế mua mở rộng với khối lượng thấp. Ngoài ra, nhà đầu tư nên cân nhắc đóng vị thế một phần trong trường hợp cổ phiếu xuất hiện những dấu hiệu suy yếu.
– Thị trường điều chỉnh: Ưu tiên quản trị rủi ro, gia tăng tỷ lệ tiền mặt trong tài khoản.Phương pháp Canslim là tìm ra thời điểm thị trường xu hướng tăng (uptrend) để tham gia và thoát khỏi thị trường khi xuất hiện xu hướng giảm (downtrend). Sau khi xác định được thị trường tốt, nhà đầu tư lọc ra các nhóm ngành tiềm năng nhất, cổ phiếu mạnh, có sức tăng trưởng để mua, tránh mua bán lan man.
O’Neil dùng các điểm mua bán theo phân tích kỹ thuật tối ưu, theo dòng tiền lớn chứ không nắm giữ bất chấp, đặc biệt không mua bình quân giá xuống, không bắt đáy, không quan tâm cổ tức hay chỉ số P/E, đúng thì gia tăng, sai thì cắt lỗ dù doanh nghiệp có tốt đến đâu.
Điều này phù hợp với đầu tư ngắn hạn, lướt sóng, không áp dụng trong đầu tư dài hạn, mua theo giá trị. Phương pháp Canslim hướng đến đầu tư theo đà tăng trưởng, tìm các đoạn cổ phiếu tăng 20-30% và sẵn sàng bán thoát nếu thấy rủi ro, chấp nhận cắt lỗ ở mức 7% – 8%
Thực tế, rất khó để tìm được một cổ phiếu đáp ứng toàn bộ 7 tiêu chí CANSLIM mà William O’neil đưa ra. Tuy nhiên, những cổ phiếu gần đủ các yếu tố trên cũng đã đảm bảo rằng nhà đầu tư đã lựa chọn được danh mục ít rủi ro trong hàng nghìn mã trên thị trường.
Mỗi phương pháp giao dịch đều có ưu và nhược điểm, vậy nên bạn cần phải backtest nhiều và có cắt lỗ trong đầu tư thì mới luyện được thành bản năng giao dịch.
Chúc bạn thành công và may mắn
Tổng hợp
@Tuyết Mai Chứng Khoán
